Jef Verheyen
België / 1932 - 1984
Groene Venus - Lente (Toen het terugkwam) (1968)
Beschrijving
Matlak op doek
Verso sig. '68 "lente / Antw."
130 x 130 cm
Herkomst
Axel Vervoordt Gal., Antwerpen
Coll. Onzea-Govaerts, België, aangekocht bij Axel Vervoordt Gal. in 1998
Tentoonstelling
"Deep impact. Stefan Gierowski and European Avant- gardes in the 60s" Foundation Stefan Gierowski, Warschau 2019, p. 31 & p. 103 ill.
Literatuur
Lot essay
“Het contrast tussen mijn vroegere werk en werk vandaag is enorm, het vroegere werk was minder helder, minder puur, minder licht, een soort mysterieus donker licht dat uit mijn ziel ontsprong moest aanwezig zijn, nu is dat alles verdwenen en is alles zuiver, in mij ook. Ook mijn aspiraties zijn veranderd, het licht dat ik vroeger om mij heen zag, zit nu in mij.” Met deze woorden vat Jef Verheyen (1932-1984) de kern van zijn schilderkunst, en van dit werk in het bijzonder. Eind jaren 1960 markeert voor deze naoorlogse kunstenaar een belangrijke wending, weg van het donkere en gelaagde van zijn vroegere werk, naar een schilderkunst van helderheid en licht. Vanuit zijn atelier in Antwerpen, in dialoog met tijdgenoten als Lucio Fontana en Günther Uecker, zoekt Verheyen naar het ruimtelijke aspect van kunst en naar een nieuwe, pure essentie.
In “Groene Venus - Lente (Toen het terugkwam)” uit 1968, vloeien groen, geel en een vleugje roze in elkaar over, waarin de basis van de schilderkunst naar boven komt, lijn en kleur. Met een geraffineerde glaceertechniek bouwt Verheyen talloze doorschijnende lagen op elkaar, waardoor kleur niet langer als vlak verschijnt maar als bewegende gradatie. Enkele subtiele diagonale lijnen doorkruisen die vloeiende harmonie, lijnen die van dichtbij nauwelijks opvallen maar die van op afstand het doek helemaal anders doen ogen.
Door te schilderen in gewasemde lagen zonder zichtbare penseelstreken, duwt Verheyen de mogelijkheden van het medium tot het uiterste. Hij leidt de blik van de toeschouwer bewust voorbij de verf naar het licht, naar de oneindigheid. De subtiele schakeringen van kleur versmelten met de ruimte, waardoor het werk een aura krijgt dat verder gaat dan een klassieke “tableau”. Verheyen creëert geen traditioneel schilderij, maar een ruimtelijke ervaring die de materialiteit overstijgt, waarin licht en donker, diepte en oppervlakte, tweedimensionaliteit en non-dimensionaliteit tegelijk voelbaar worden.
Niet iedereen vindt meteen zijn weg in die stilte. Verheyen wist dat zelf ook, “de meeste mensen zien niets wanneer ze mijn schilderijen voor het eerst zien.” Toch bleef hij die leegte opzoeken, ervan overtuigd dat schilderen een existentiële daad was, “schilderen is als schreeuwen in het niets, in de kosmos, het onbepaalde, misschien wel de waarheid.”
Ontdek ook
01 / 13